Jak liczymy sumy kontrolne i skąd biorą się dane
Wersja 1.0 z 27 października 2026 r., aktualizacja 17 listopada 2026 r. Wróć do generatora · Regulamin
Zasada działania
- Wszystko w przeglądarce. Losowanie, sumy kontrolne, sprawdzarka i eksport działają w JavaScript na Twoim urządzeniu. Serwer nie otrzymuje żadnego numeru ani pliku.
- Ziarno i data. Losowanie zaczyna się od liczby (ziarna) i jest deterministyczne (generator mulberry32): te same ustawienia, to samo ziarno i ta sama data generowania (link „Udostępnij wynik” niesie ją w sobie) dają ten sam zestaw, bo wiek, daty dokumentów i zatrudnienia liczymy względem tej daty. Słowo wpisane jako ziarno zamieniamy na liczbę funkcją skrótu FNV-1a. Przycisk „Losuj” przy pojedynczym numerze używa nowego ziarna.
- Spójność. W zestawach demo PESEL koduje datę urodzenia i płeć osoby, kod urzędu skarbowego w NIP-ie odpowiada miejscowości z adresu (lista kodów z wykazu urzędów), oddział NFZ wynika z województwa, konto zaczyna się od kodu wybranego banku, a stawka nie spada poniżej płacy minimalnej z parametrów wspólnych kalkulatorów Enology.
- Fikcyjność. Numery nie pochodzą z rejestrów. NIP, REGON, PESEL czy numer konta są losowe, więc mogą przypadkiem należeć do istniejącej osoby lub firmy; KRS losujemy z zakresu jeszcze nienadanego (0009000000–0009999999). Imiona i nazwiska to listy najpopularniejszych w Polsce (statystyki rejestru PESEL na dane.gov.pl) łączone losowo; nazwy firm są wymyślone; miejscowości, kody pocztowe, gminy i powiaty są prawdziwe, ulice pochodzą z listy najczęstszych nazw, a numery domów i lokali są losowe. E-maile i strony www są w domenie example.com zarezerwowanej do przykładów (RFC 2606) i w example.pl (domena nieużywana komercyjnie), telefony komórkowe mają losowe numery z puli prefiksów komórkowych (50, 51, 53, 57, 60, 66, 69, 72, 73, 78, 79, 88) i nie są przydzielone żadnej osobie.
Algorytmy sum kontrolnych
| Numer | Wzór | Jak liczymy | Przykład |
|---|---|---|---|
| PESEL | wagi 1, 3, 7, 9, 1, 3, 7, 9, 1, 3; kontrolna = (10 − suma mod 10) mod 10 | Rok, miesiąc (z przesunięciem stulecia: +20 dla lat 2000–2099, +40 dla 2100–2199, +60 dla 2200–2299, +80 dla 1800–1899), dzień, 3 cyfry serii, cyfra płci (parzysta – kobieta) i cyfra kontrolna. Generator losuje datę z zadanego przedziału wieku albo bierze podaną, sprawdza, czy data istnieje, i dobiera cyfrę płci. | 44051401359 → 14.05.1944, mężczyzna |
| NIP | wagi 6, 5, 7, 2, 3, 4, 5, 6, 7; kontrolna = suma mod 11 (reszta 10 – numer niedozwolony) | Pierwsze 3 cyfry to kod urzędu skarbowego (nigdy 0 na początku), 6 kolejnych jest losowych. Gdy reszta z dzielenia wynosi 10, generator losuje ponownie. Numer VAT UE to ten sam NIP z prefiksem PL. | 5260250274 → suma 169, 169 mod 11 = 4 |
| REGON | 9 cyfr: wagi 8, 9, 2, 3, 4, 5, 6, 7; 14 cyfr: wagi 2, 4, 8, 5, 0, 9, 7, 3, 6, 1, 2, 4, 8; kontrolna = suma mod 11, 10 → 0 | Numer 14-cyfrowy zawiera poprawny numer 9-cyfrowy podmiotu, 4 cyfry jednostki lokalnej i własną cyfrę kontrolną. Sprawdzarka weryfikuje obie sumy. | 000002217 → reszta 7 |
| KRS | brak sumy kontrolnej | 10 cyfr z zerami wiodącymi; generator losuje liczbę z zakresu 9 000 000–9 999 999 i uzupełnia zerami. Rejestr nadał dotąd numery mniej więcej do 1,3 mln, więc wylosowany KRS nie należy do istniejącego podmiotu. KRS dostają tylko spółki rejestrowe, prosta spółka akcyjna i fundacja. | 0009123456 |
| Numer konta (NRB / IBAN PL) | IBAN: (24 cyfry + „252100”) mod 97 → kontrolne = 98 − reszta; numer rozliczeniowy: wagi 3, 9, 7, 1, 3, 9, 7 | 2 cyfry kontrolne, 8 cyfr numeru rozliczeniowego banku (4 cyfry banku, 3 oddziału, cyfra kontrolna) i 16 cyfr rachunku. Kody banków pochodzą z ewidencji numerów rozliczeniowych NBP (plik pobrany 26.10.2026). Przy sprawdzaniu: litery PL = 25 21, przestawione na koniec, reszta mod 97 musi wynosić 1 (ISO 13616). | PL09 1010 1010 0075 9122 2300 0000 (rachunek Ministerstwa Finansów z białej listy) |
| Mikrorachunek podatkowy | NRB z numerem rozliczeniowym 10100071, stałą 222, cyfrą 1 (PESEL) albo 2 (NIP), identyfikatorem i zerami do 26 cyfr | Budowa według art. 61b Ordynacji podatkowej i generatora mikrorachunku Ministerstwa Finansów; cyfry kontrolne jak w NRB. Sprawdzarka odczytuje NIP albo PESEL z numeru. | dla NIP 5260250274: xx 1010 0071 2222 5260 2502 7400 |
| Dowód osobisty | wagi 7, 3, 1, 9, 7, 3, 1, 7, 3 (litery A = 10 … Z = 35); suma mod 10 = 0; cyfra kontrolna na 4. pozycji | 3 litery serii i 6 cyfr. Algorytm jest zgodny z ICAO Doc 9303 (dokumenty podróży) stosowanym w polskich dowodach. Generator losuje serię z zakresu obecnie wydawanych, datę wydania z ostatnich 9 lat (po 18. urodzinach) i ważność 10 lat. | suma = 7·L1 + 3·L2 + 1·L3 + 9·K + 7·c5 + 3·c6 + 1·c7 + 7·c8 + 3·c9 |
| Paszport | wagi 7, 3, 9, 1, 7, 3, 1, 7, 3; suma mod 10 = 0; cyfra kontrolna na 3. pozycji | 2 litery serii i 7 cyfr. Ten sam mechanizm co w dowodzie, inne wagi i pozycja cyfry kontrolnej. | EA 1 234567 |
| Księga wieczysta | wagi 1, 3, 7 cyklicznie na 12 znakach (kod wydziału + 8 cyfr); kontrolna = suma mod 10; znaki: 0–9 → 0–9, X → 10, A → 11 … Z → 33 | Kod wydziału sądu (np. RZ1Z – Rzeszów), 8 cyfr numeru i cyfra kontrolna, według rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości o prowadzeniu ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym. Kody wydziałów w generatorze to przykłady z dużych miast. | RZ1Z/00012345/c |
| EAN-13 | wagi 1, 3 naprzemiennie na 12 cyfrach; kontrolna = (10 − suma mod 10) mod 10 | Prefiks 590 (GS1 Polska), 9 cyfr losowych i cyfra kontrolna. Numery nie są przydzielone przez GS1 – służą tylko do testów kartotek i kas. | 5901234123457 |
| Karta płatnicza (testowa) | algorytm Luhna (ISO/IEC 7812-1): co druga cyfra od prawej podwajana, >9 pomniejszane o 9; suma mod 10 = 0 | Numery zaczynają się od testowych BIN-ów 4111 11 (Visa) i 5555 55 (Mastercard) używanych w dokumentacji operatorów płatności; data ważności i CVC są losowe. Nie są to numery prawdziwych kart. | 4111 1111 1111 1111 |
| VIN | wagi 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, 10, 0, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2; litery przeliczane (A=1 … Z=9, bez I, O, Q); kontrolna = suma mod 11 (10 → X) na 9. pozycji | 17 znaków: WMI producenta z listy, 5 znaków VDS, cyfra kontrolna, kod roku, zakład i 6 cyfr numeru. Zgodnie z ISO 3779 i przepisami o rejestracji pojazdów. | 1M8GDM9AXKP042788 (przykład z dokumentacji normy) |
| NIP UE innych krajów | wzorce VIES; sumy kontrolne: DE (ISO 7064 mod 11,10), AT, CZ, SK (mod 11), IT (Luhn), NL (mod 11), BE (mod 97), DK, FI (mod 11), SE (Luhn), FR (klucz mod 97 + SIREN Luhn), ES (CIF), HU, LT | Dla pozostałych krajów generator spełnia tylko wzorzec długości i znaków z dokumentacji VIES, a sprawdzarka informuje, że sumy nie weryfikuje. | DE811569869, BE0403170701, NL123456782B01 |
Lista typów obsługiwanych przez sprawdzarkę: PESEL, NIP, REGON, KRS, Numer konta (NRB / IBAN PL), Mikrorachunek podatkowy, Dowód osobisty, Paszport, Księga wieczysta, EAN-13, Karta płatnicza (testowa), VIN, NIP UE.
Słowniki
- Banki: 4-cyfrowe kody i BIC z ewidencji numerów rozliczeniowych NBP (pobranej 26 października 2026 r.), 23 banki komercyjne. Trzy cyfry oddziału i cyfra kontrolna numeru rozliczeniowego są losowane.
- Urzędy skarbowe: kody (pierwsze 3 cyfry NIP) dla ponad 140 urzędów w większych miastach – lista orientacyjna z wykazu urzędów; używana do budowy NIP-u i do powiązania z adresem.
- Miejscowości: ponad 130 miast i miejscowości z kodem pocztowym, gminą, powiatem, województwem (kod TERYT), kodem urzędu skarbowego i wyróżnikiem tablic rejestracyjnych.
- Zawody: ponad 100 stanowisk z kodami Klasyfikacji Zawodów i Specjalności (orientacyjnymi) i widełkami wynagrodzeń do losowania stawki.
- PKD 2025: około 100 popularnych podklas. Towary i usługi: ponad 90 pozycji z jednostką miary, PKWiU, kodem CN i stawką VAT.
- Formy prawne: sp. z o.o., JDG, S.A., sp.k., sp.j., s.c., P.S.A., fundacja – z wagami odpowiadającymi częstości w Polsce; dla krajów UE – formy lokalne (GmbH, s.r.o., SARL…).
Układy importu do programów
- Comarch ERP Optima – Kontrahenci i Cennik: nazwy kolumn z dokumentu pomocy OPT009 (import danych z arkusza Microsoft Excel). Wymagane: Kod, Nazwa, NIP (kontrahenci) oraz Kod, Nazwa, JM (cennik). Kontrahent z UE dostaje NIPKraj i status Eksport = 3.
- Comarch ERP Optima – Pracownicy: nazwy kolumn z pomocy „Import danych kadrowych z arkusza MS Excel” (grupy: dane identyfikacyjne, adresowe, etatowe, ubezpieczenia, formy płatności). Pomoc nie publikuje pełnej listy nagłówków, dlatego układ jest oznaczony „do sprawdzenia” – porównaj go z arkuszem z funkcji Eksport danych kadrowych w swojej wersji programu.
- enova365 – arkusze: pierwszy wiersz to ścieżki właściwości obiektów (np. Adres.KodPocztowy), zgodnie z mechanizmem „Wklej” na listach programu; komórki puste nie zmieniają wartości.
- enova365 – XML sesji: pracownik etatowy według wzorca bazy demo (PracownikFirmy, PracHistoria, Etat, Zaszeregowanie, Ubezpieczenia; standardowe identyfikatory wydziału, kalendarza i elementu „Wynagrodzenie zasadnicze”), kontrahent importowany przez logikę biznesową. Identyfikatory GUID są liczone z ziarna, więc ponowny import tego samego zestawu aktualizuje rekordy zamiast je dublować.
Źródła
- Ustawa z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności – art. 15 (budowa numeru PESEL); opis na gov.pl „Czym jest numer PESEL”
- Ustawa z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (NIP)
- GUS – rejestr REGON: budowa numeru i wyszukiwarka podmiotów
- NBP – ewidencja numerów rozliczeniowych banków (plik plewibnra.txt)
- Ministerstwo Finansów – generator mikrorachunku podatkowego (art. 61b Ordynacji podatkowej)
- ICAO Doc 9303 – Machine Readable Travel Documents, część 3 (cyfry kontrolne dokumentów)
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 15 lutego 2016 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ksiąg wieczystych w systemie teleinformatycznym (Dz.U. 2016 poz. 312)
- GS1 Polska – budowa numeru GTIN-13 (EAN-13)
- Komisja Europejska – VIES, struktura numerów VAT państw członkowskich
- Comarch – pomoc Comarch ERP Optima: import danych z arkusza MS Excel (OPT009) i import danych kadrowych z arkusza
- Dane.gov.pl – statystyki imion i nazwisk z rejestru PESEL (listy najpopularniejszych)
Historia zmian
- 27 października 2026 r., wersja 1.0 – pierwsza publikacja: 13 typów numerów ze sprawdzarką, pracownik, kontrahent i towar demo, eksport w 6 formatach, 8 układów importu Optima i enova365.
- 17 listopada 2026 r. – KRS losowany z zakresu 0009000000–0009999999 (numery nienadane) zamiast 1–999 999; badanie medycyny pracy jako usługa zwolniona z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ustawy o VAT) – w arkuszu Optimy VATFlaga 1, w enova365 „zw.”; roboty wykończeniowe z 8% opisane jako „w lokalu mieszkalnym”; doprecyzowany opis fikcyjności numerów.